NDT-QC.IR مقالات

WPS و PQR چیست؟ تفاوت و کاربرد در پروژه‌های جوش

آموزش کاربردی · ASME Section IX · NDT-QC.IR

در پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی، بدون مدرک رویه جوشکاری تأییدشده نمی‌توان جوش تولیدی را به‌صورت کنترل‌شده اجرا کرد. دو سند کلیدی در این مسیر WPS و PQR هستند.

WPS چیست؟

Welding Procedure Specification (WPS) سند دستورالعمل جوشکاری است؛ مشخص می‌کند جوش با چه فرآیند، متریال، فیلر، پوزیشن، پیشگرم، PWHT و پارامترهایی باید اجرا شود. WPS راهنمای جوشکار و مرجع بازرس در کارگاه است.

PQR چیست؟

Procedure Qualification Record (PQR) سابقه صلاحیت‌دهی همان رویه است. روی یک نمونه آزمایشی جوش زده می‌شود، تست‌های مکانیکی/غیرمخرب لازم انجام می‌شود و نتایج ثبت می‌گردد. در واقع PQR پشتوانه فنی WPS است.

تفاوت ساده و حرفه‌ای

معمولاً یک یا چند WPS می‌تواند بر پایه یک PQR نوشته شود، به شرط رعایت محدوده صلاحیت (مثل ضخامت طبق QW-451).

چرا برای بازرس مهم است؟

بازرس بررسی می‌کند جوش در محدوده WPS اجرا شده باشد: متریال، الکترود، پارامترها، پیشگرم و در صورت نیاز PWHT. انحراف از Essential Variables می‌تواند به معنی نیاز به صلاحیت مجدد باشد.

این مطلب آموزشی است و جایگزین مشخصات پروژه یا WPS تأییدشده کارفرما نیست. نسخه نهایی همیشه بر اساس Code، Spec و مدارک تأییدشده پروژه است.